Gartner: Breng risico van cloud only in kaart

Cloud, in al zijn vormen, biedt voordelen, maar ook veel denkwerk om die voordelen te behalen

Gregor Petri, analist Gartner

03-05-2021 | door: Witold Kepinski en Teus Molenaar

Gartner: Breng risico van cloud only in kaart

Gregor Petri, analist bij Gartner met cloud als specialisatie, ziet dat sommige organisaties verschuiven van ‘cloud first’ naar ‘cloud only’. Hij kan die beweging wel billijken, maar wijst op de risico’s. “Belangrijk is dat bedrijven een cloud-strategie hebben, en dat de inzet van cloud computing de bedrijfsdoelen volgt.”

Je weet meteen dat Petri regelmatig lezingen houdt over cloud computing en Gartner-klanten met dit onderwerp bijstaat. Je gooit er een dubbeltje in en je krijgt voor een kwartje terug. Petri praat aan één stuk door over dit thema; hij heeft cijfers en stellingen paraat.

Hij ziet dat de cloud ‘normaal’ is. “De vraag is dan nog wel wat je doet met het spul dat je nog hebt. Niet alles gaat naar de cloud. Om verschillende redenen trouwens, soms vanwege te hoge latency bij cloud-toepassingen. En soms omdat het helemaal niet handig is om grote hoeveelheden data steeds heen en weer te slepen. In andere gevallen is het weer efficiënter om edge computing toe te passen.”

Hoe het ook zij, die ontwikkelingen brengen hem tot de stelling dat organisaties allereest een cloud-strategie moeten ontwikkelen. “Je moet oppassen dat cloud zich als een olievlek binnen de organisatie uitbreidt zonder dat er een achterliggende strategie bestaat. Iets wat je nu wel ziet gebeuren.”

Belangrijk bij die strategie is dat de business-strategie leidend is. “Als je je bijvoorbeeld als onderneming wilt onderscheiden binnen een bepaalde branche, dan ligt het gebruik van een SaaS-oplossing, die dat specifieke bedrijfsproces op een voor al haar klanten standaard manier aanpakt, niet voor de hand”, geeft hij als voorbeeld.

Risico’s in kaart brengen

En zo heeft hij nog zes andere aspecten die een rol spelen om tot een pragmatische enterprise cloud-strategie te komen, bijvoorbeeld aangaande risico-management.

“Bekijk vanuit verschillende invalshoeken welke risico’s het met zich meebrengt als jouw bedrijf naar de cloud gaat. Dan hebben we het over wendbaarheid (de mogelijkheid om snel te kunnen schakelen als – onverwachte – omstandigheden dat vereisen), beschikbaarheid (data moeten altijd bereikbaar zijn en niet verloren kunnen gaan), beveiliging (weer jezelf tegen cybercrime), afhankelijkheid van de dienstverlener (pas op voor een vendor-lock-in), en ten slotte compliance (hoe past ‘de cloud’ binnen de mogelijkheden om te voldoen aan bestaande wet- en regelgeving?).”

Petri raadt aan de risico’s vanuit de genoemde invalshoeken goed in kaart te brengen en af te wegen tegen de verwachte voordelen om een bepaald bedrijfsproces naar de cloud te brengen. “Wij krijgen vooral veel vragen over hoe je de beveiliging van je eigen processen regelt als je draait op een door een provider beveiligde cloud infrastructuur. Deze gedeelde verantwoordelijkheid vraagt extra aandacht.”

De vraag of cloud echt goedkoper is, valt moeilijk algemeen te beantwoorden. “Dat hangt van de bedrijfsprocessen af. Netflix heeft feitelijk één applicatie, specifiek voor de cloud gebouwd en dagelijks verbeterd. Dat is anders als je tientallen legacy applicaties cloud-geschikt moet maken, moet migreren en daarna nog lange tijd onderhouden. Dan praat je over andere kosten. In het algemeen kun je wel zeggen dat de beweging naar de cloud meestal meer oplevert voor innovatie, wendbaarheid en snelheid dan dat zij kostenbesparing met zich meebrengt.”

GAIA-X

Even wat verwachtingen van Gartner om het geheel in perspectief te zien: In 2025 heeft 85% van alle grote ondernemingen een cloud first-strategie, datzelfde jaar gebruikt 85% containers in productie (terwijl dit nog maar 30% was in 2020); in 2025 zal 15% van bestaande applicaties in containervorm zijn gegoten, terwijl dat in 2020 slechts 5% was.

Petri wil er maar mee aangeven dat cloud het nieuwe normaal is. Dat brengt uiteraard nieuwe uitdagingen met zich mee. Zoals het feit dat de public cloud voor het overgrote deel in handen is van drie Amerikaanse dienstverleners: Amazon, Google en Microsoft. “Nadat Privacy Shield in juli 2020 ongeldig is verklaard door het Hof van Justitie van de Europese Unie zien we met name IT-organisaties bij overheden en in gereguleerde industrieën zich zorgen maken over de impact van de Amerikaanse Cloud Act. Op de langere termijn kan deze ontwikkeling ertoe leiden dat Europa een eigen, neutrale cloud standaard krijgt, zoals het project GAIA-X dat wil. Maar er gaat nog wel wat tijd overheen voordat alle landen voor een geaccepteerde standaard zullen kiezen. Op de korte termijn kan het vooral leiden tot vertraging in de besluitvorming over opslag van persoonsgegevens bij Amerikaanse aanbieders in de genoemde sectoren.”

“Het hogere doel van GAIA-X is overigens het veilig delen van data binnen en tussen industrieën. Wij verwachten niet dat er één standaard hiervoor komt. Er zullen verschillende zijn, per industrie of per regio. Het Chinese Alibaba is bijvoorbeeld al behoorlijk ver met bedrijven in haar supply chain.”

Distributed cloud

Van mainframe gingen we naar gedistribueerde omgevingen; diezelfde beweging is nu gaande bij het gebruik van de diensten van cloud-providers. Gedistribueerde cloud brengt edge, hybride en nieuwe gebruiksscenario's voor cloud computing samen. Het wijst op een toekomst waarin datacenters van ondernemingen en cloud providers, edge-apparaten, privé en publieke netwerken en andere infrastructuur worden gedeeld en hergebruikt om gedistribueerde cloud-diensten te hosten. Op de langere termijn ondersteunt de gedistribueerde cloud mogelijk het gebruik van overtollige rekencapaciteit in een bedrijfsdatacenter door andere klanten van de cloud-aanbieder (vergelijkbaar met de verkoop van door zonne-energie opgewekte stroom aan een nutsbedrijf).

“CIO’s moeten samen met de andere technologie-specialisten in de organisatie de voordelen van gedistribueerde cloud communiceren en een antwoord formuleren op terechte zorgen over het toestaan dat een ander bedrijf on-premises infrastructuur kan beheren en controleren. Vooruitstrevende organisaties zijn nu al bezig met gedistribueerde cloud-modellen om zich voor te bereiden op de volgende generatie van cloud computing. Veel van de toekomstige use cases zoals real time besturing, augmented reality en dynamisch samengestelde oplossingen hebben de lage latency, gedistribueerde schaal en ruime lokale data-opslag nodig om soepel te kunnen werken.”

Anders gezegd: cloud, in al zijn vormen, biedt voordelen, maar ook veel denkwerk om die voordelen te behalen, vat Petri samen.

Auteurs: Teus Molenaar en Witold Kepinski

Terug naar nieuws overzicht

Tags

Cloud, gartner
Cloud