We zullen onverwachte transformaties gaan zien

Stefan Månsby, Basefarm.

03-04-2018 | door: Marco van der Hoeven

We zullen onverwachte transformaties gaan zien

Het toenemende belang van data zal voor bedrijven tot onverwachte uitkomsten leiden. Dit kan leiden tot een ingrijpende verandering in hun strategische koers. Hierdoor zal ook de rol van de CIO veranderen. Tegelijk zal de manier waarop software ingezet wordt dankzij de cloud voor nog meer disruptie zorgen, voorzichtig aangewakkerd door artificial intelligence. We spreken hierover met Stefan Månsby, VP Innovation bij van Basefarm.

“De afgelopen maanden heb ik met veel klanten gesproken”, zegt Stefan Månsby, VP Innovation bij Basefarm. “Wat een belangrijke rol zal gaan spelen in de toekomst is de trend data driven. In de ideale situatie betekent dit dat alle zakelijke beslissingen puur gebaseerd zijn op data. Intuïtie en ervaring zullen een steeds kleinere rol spelen. Daarmee komen we bij een punt waarbij we doen wat de data ons zegt te doen.”

De bedrijfstak die hierin voorop loopt is de financiële wereld. “Beslissingen in Fintech zijn volledig gebaseerd op data. Die vorm van besluitvorming in de zakelijke wereld zullen we in toenemende mate gaan zien, ook in andere branches.” Dit betekent concreet dat we in de toekomst ingrijpende culturele veranderingen zullen zien. Het dwingt bedrijven open te staan voor veranderingen waarbij ze geheel nieuwe richtingen in kunnen slaan.

Bijzondere ontwikkelingen

“Kijk naar de manier waarop Elon Musk zaken doet. Zijn doel is het creëren van de ultieme batterij om het gebruik van brandstoffen terug te dringen. Maar om dat te doen moet je een auto bouwen die op elektriciteit rijdt, en daarop verder bouwen. In andere branches kan dat bijzondere effecten hebben. Zo zou een krantenuitgever op basis van de data die hij heeft tot de conclusie kunnen komen dat hij beter kaas kan gaan verkopen. Dat zou dan puur op basis van data de meest logische uitkomst kunnen zijn. Dat kun je niet van tevoren voorspellen. Daar zou die perfecte datasent toe kunnen leiden, hoe vreemd dat ook klinkt.”

De klassieke benadering is een fysieke winkel met één merk die zijn activiteiten uitbreidt. “Dat zien we steeds meer gebeuren. Een goed voorbeeld is Ikea. Weinig mensen weten dat het in omvang de tweede voedselexporteur van Zweden is. Dat is een onverwacht neveneffect van hun core business, namelijk het verkopen van meubelen in platte verpakkingen. Daardoor hebben ze zowel locaties als extra ruimte in auto’s.”

Disruptie

“Er was genoeg ruimte om het eten dat ze serveren, zoals de bekende gehaktballetjes, internationaal te vervoeren. Dat is uitgegroeid tot een omvangrijk voedselexportbusiness. We zullen in de toekomst nog meer onverwachte scenario’s zien. Grote bedrijven zullen disruptie ondervinden van bijvoorbeeld Google, Apple en Amazon. In korte tijd kunnen bedrijven opkomen die al snel marktleider zullen worden in hun branche. Productiecapaciteit is geen probleem, je kunt goederen altijd snel en goed in China laten maken.”

Een andere trend die samenhangt met de digitale transformatie is een ingrijpende verandering van rollen in bedrijven. “Wat ooit een voorspelling was van Gartner is nu werkelijkheid geworden. We zien bij onze eigen klanten dat er een transformatie plaatsvindt in de rol van de CIO. Tot nu toe was de hoofdtaak om software aan te schaffen en in te voeren. Vervolgens huurt hij mensen in om die software bruikbaar te maken. In praktijk was echter een belangrijke taak om een infrastructuur te bouwen die de tekortkomingen van de software kon opvangen.”

Cloud

Het was daarmee aan de CIO om de software resilient te maken, afhankelijk van de specifieke eisen van de CIO en zijn bedrijf. “De cloud verandert dat volledig. Nu kan de CIO complete componenten uit de cloud gebruiken om software te bouwen. Dat hoeft niet meer volledig bottom up. Zo kan tachtig procent van het platform afkomstig zijn uit de cloud. De andere twintig procent is dan wel maatwerk. Artificial intelligence zorgt ervoor dat de prestaties van de software wordt gemonitord, zodat bij problemen direct automatisch aanpassingen worden gedaan. Dat is een typische use case voor deep learning, omdat monitoren voorheen een handmatige taak was.”

Voor deep learning moet eerst quality time worden besteed aan deep teaching. “Want aan het begin is de software volledig dom. Je moet het neurale netwerk van alles leren, bijvoorbeeld het visuele verschil tuisen een koffiekopje en een laptop. Daar is een enorme hoeveelheid data voor nodig, zoals afbeeldingen vanuit allerlei hoeken en in allerlei omstandigheden. Ook voor monitoring op de infrastructuur zijn enorme datasets nodig.”

AI overschat

Daarom wordt het effect van AI nogal eens overschat. “Je weet nooit precies waarom AI een bepaalde beslissing neemt, je ziet de uitkomst. Gezien vanuit de business is dat zowel positief als negatief. Wat eruit komt kan volledig logisch zijn, maar AI kan niet uitleggen waarom het logisch is. Dergelijke Blackbox AI kan dus een probleem zijn, en tot ethische vragen leiden.”

“Er wordt wel gewerkt aan zogenoemde Whitebox AI waar dat veel meer wordt getoond, maar die variant is enorm traag vergeleken met de Blackbox-variant. En ook met AI heb je het effect dat je met menselijke collega’s hebt, namelijk dat je er in de loop der tijd beter mee kunt werken. Je leert elkaar als het ware kennen. Dus ook AI zal in de toekomst onderdeel worden van het team.”

“Voor bedrijven die willen profiteren van big data betekent dit dat ze agile moeten gaan werken. Veel bedrijven denken wel dat ze agile werken, maar in praktijk is dat nog niet zo. Dat moet in de hele organisatie, te beginnen bij het topmanagement, ingebakken zijn. Want werken met Big Data en AI is iteratief. Cruciaal daarin is dat bedrijven open staan voor die onverwachte uitkomsten, en accepteren dat je vooraf niet weet wat er gebeurt.”

Terug naar nieuws overzicht