09-06-2017 | door: Marco van der Hoeven

Reportage ExpertsOn Data

Digital transformation, Big Data, het Internet of Things, Servitization: vrijwel alle grote IT-gedreven businesstrends leunen zwaar op data en data analyse. Voor organisaties is er een consequente en urgente boodschap: bereid je voor of mis de boot en ga ten onder. De toekomstvisie is groots – zo groots dat het verlammend kan werken op organisaties. Waar begin je? Kunnen we dit wel? Wat levert het op? Tijdens de ExpertsOn Data discussieerden vijf professionals over de stappen die organisaties kunnen zetten om voordeel uit de digitalisering te halen:

Dat big data voordelen biedt, is inmiddels heel duidelijk. Maar de stappen die ondernemingen, van MKB tot multinational, moeten nemen om daadwerkelijk van data te profiteren, zijn vaak nog onoverzichtelijk. Hoe kan vergaarde data worden ingezet? En welke waarde heeft data eigenlijk? Kortom: hoe kom je tot een werkbaar en realistisch databeleid?

-          We hebben het al jaren over data en de digitale transformatie, met de tendens dat je gedoemd bent ten onder te gaan als je nu niet instapt, en dat je eigenlijk te laat bent als je er nog geen begin mee hebt gemaakt. Terwijl je vaak al met relatief kleine dingen, vrij grote stappen kunt zetten.

-          Behandel data als een asset, en onderschat de waarde van data niet.

-          Als we de waarde van data inzien, hoe voorkomen we dan dat de wetgevende macht de mogelijkheden van data de nek omdraait door de bruikbaarheid in te perken?

-          We besteden te weinig aandacht aan het praktische proces: bedrijven moeten niet op zoek naar superslimme medewerkers, maar naar medewerkers die smart zijn en mee kunnen groeien met innovatie.

-          In principe is de mens namelijk al overbodig: 95% van onze werkzaamheden kan door computers en systemen worden gedaan.

-          Innoveren is daarom van levensbelang. Grote retailers die al jaren meegaan, vallen om. Niet alleen omdat we geen interesse meer hebben in hun product, maar ook omdat deze bedrijven niet mee gaan op het service level dat hun klanten verwachten.

-          Een succesvolle strategie is niet alleen gebaseerd op data, maar is een combinatie van organisatie, digitalisering, goede service en een sterk merk.

-          De oude en nieuwe economie staan daarin vaak tegenover elkaar, want welk product neem je af? Koop je een huis, of koop je de blueprint waarmee je een huis 3D kunt laten printen?

-          Regelgeving richt zich daarbij op dit moment nog teveel op de bescherming van de oude economie, en niet op het stimuleren van innovaties.

Innovatie lijkt dus een sleutel tot een succesvol databeleid en succesvolle bedrijfsvoering. Immers, wie niet innoveert blijft achter. Zo lijken we teruggekomen bij het ‘pompen of verzuipen’-imago dat big data heeft. Maar hoe pak je die innovatie dan aan?

-          Zowel de top van het bedrijfsleven als de politiek zijn vergrijsd. Vijftigplussers nemen de belangrijkste besluiten, maar kunnen de innovatie vaak niet bijbenen. Er moet dus, in bedrijfsleven en politiek, gekeken worden naar verjonging.

-          Daarnaast zijn sommige businessmodellen gewoon uitgewerkt. Steden lopen leeg omdat retailers hun fysieke winkels sluiten. Dat betekent niet dat er geen winkels zijn die wél gewoon mee kunnen komen: CoolBlue zag de omzet stijgen na het openen van fysieke winkels en sportmerken als Nike en Adidas gooien hoge ogen met conceptstores.

-          Data speelt daarin een grote rol, omdat data laat zien wie je doelgroep is, wat er vervolgens toe leidt dat je die kunt bespelen.

-          We hoeven niet allemaal multinationals te zijn. De toekomst ligt bij het MKB, de eenpitters en de ad hoc bedrijven, omdat zij flexibel zijn en mee kunnen bewegen met de digitale revolutie.

-          Het onderwijs zou één van de grootste aanjagers voor innovatie moeten zijn. Laat universiteiten en smart cities samen werken aan incubators, want die zorgen voor nieuwe ontwikkelingen. Niet het bedrijfsleven, maar de politiek zou die omgevingen moeten laten bloeien.

-          De politiek zou daarvoor, zoals eerder gezegd, zelf ook moeten innoveren, want het beleid op het gebied van IT en innovatie laat op dit moment nog te wensen over. Ook hier is verjonging cruciaal voor verbetering.

-          Om die verjonging te bereiken hoeven we niet massaal 25-jarige CEO’s aan te nemen; dat werkt ook niet. Laat de oudere generatie de jongere generatie coachen, terwijl de jongere generatie nieuwe, frisse ideeën meebrengt naar de bestuurstafel.

Hoewel data dus op veel fronten een aanjager kan zijn voor groei, worden daar door de aanwezige experts ook de nodige vraagtekens bij gezet. Want welke data geven we weg en wat mogen we precies gebruiken? En wie betaalt daar eigenlijk voor?

-          Gebruikers worden steeds egoïstischer: we verwachten dat alles gratis is, maar willen daar zelf geen data voor hoeven delen.

-          Dat egoïsme toont ook aan hoe weinig we van data begrijpen. Want we willen overal gratis wifi, maar we willen er niet op in hoeven loggen. En we vinden het raar als er geen wifi beschikbaar is, maar vragen ons niet af wie daarvoor betaalt.

-          Dat betekent niet dat iedereen zich even bewust is van de data die wordt weggegeven, want gebruiksvoorwaarden van sociale media worden niet gelezen maar klakkeloos geaccepteerd, omdat je het platform anders niet kunt gebruiken.

Een succesvol databeleid is dus gebaseerd op innovatie, verjonging en inzicht. Die drie woorden vertaalden zich in de volgende aanbevelingen:

-          Wees niet bang om onderuit te gaan als je iets nieuws probeert. Nederlandse ondernemers zijn te behoudend, en vertragen daarmee de eigen ontwikkeling. Koop desnoods data in als je zelf niet over de juiste data beschikt: kennis is macht.

-          Maak data open source. De stad Bristol heeft bijvoorbeeld een open data source policy, en helpt daarmee niet alleen het bestuur, maar ook bedrijven in de omgeving. Dat biedt voordelen voor de stad, want die krijgt een gunstig vestigingsklimaat. Ook bedrijven zouden hun data beschikbaar kunnen stellen voor de eigen groei en de groei van anderen, om daar zelf van te profiteren.

Links:

Pieter Derks over de gigantische fetisj voor opleidingsniveau en diploma's:

https://www.youtube.com/watch?v=ZehVAlHIb_w

Garry Kasparov: Don’t fear intelligent machines. Work with them.

https://www.ted.com/talks/garry_kasparov_don_t_fear_intelligent_machines_work_with_them

Terug naar video overzicht