Wat komt er na IT?

11-11-2014 | door: Teus Molenaar

Wat komt er na IT?

De blik op oneindig, voelhorens in elk deel van de samenleving. Nadenken over de moraliteit van informatietechnologie. Wat komt er eigenlijk na IT? Daar houdt Steve Prentice zich mee bezig; de futuroloog van Gartner. Hij beschouwt wat IT-gewijs mogelijk en wenselijk is na 2050. “Wij hebben robots nodig”, stelt hij.

Het is verrassend wat je toch kunt zeggen over een toekomst die nog zo ver weg ligt. Het is niet allemaal science fiction, meent Prentice. Hij vertelt dat hij nauwkeurig demografische gegevens analyseert, statistieken bijhoudt, weet dat mensen steeds ouder worden en dat het gemiddeld aantal geboorten in de Westerse wereld blijft afnemen.

Als hij dan op zijn schapenboerderij in Zuid-Engeland aan het werk is – hetgeen hij naast zijn werk als Gartner-fellow doet – puzzelt hij tot alle stukjes op zijn plaats vallen. “Het is een prachtige combinatie; het denkwerk en het doewerk.”

Prentice vertelt dat hij betrokken is bij de bouw van een nieuw ziekenhuis. Hoe ziet de technologie eruit rond 2025? “Daar moet je nu over nadenken, want je bouwt zoiets voor op zijn minst dertig jaar. Dan weet je nu al dat er veel met sensoren gewerkt gaat worden; dat mensen op afstand zijn te monitoren. Maar ook dat je veel te weinig handen aan het bed zult hebben. Dan kom je haast vanzelf op het idee dat we robots nodig hebben om het verpleegwerk te kunnen doen. En dan moet je robots hebben die in staat zijn talloze gegevens te analyseren.”

Je hoeft ook geen raketgeleerde te zijn om nu al te zien dat je geen kantoren meer gaat bouwen van tienduizend vierkante meter of meer. Tenzij het een kantoor is dat de ruimte verhuurt aan meerdere bedrijven, zoals Regus dat doet bijvoorbeeld.

Heilige of duivel

Technologie, zo gaat Prentice verder, heeft in de afgelopen eeuwen altijd banen vernietigd. Er zijn beroepen verdwenen, omdat ze door technologie overbodig zijn gemaakt. “Maar altijd kwamen er ook nieuwe banen bij. De netto som pakte altijd positief uit. Tot nu”, stelt hij. “Want nu zullen er meer banen verdwijnen dan er bijkomen. Is technologie een heilige of een duivel? Wat is de impact daarvan op de samenleving? Er bestaat geen goede of slechte technologie; is alleen goed of slecht gebruik van technologie. Er zit altijd een moreel aspect aan. Over die moraliteit moet je als bedrijf ook nadenken.”

Elke organisatie verzamelt gegevens. Wat ga je ermee doen? Hoe beveilig je dat? “Beth Jacob, de CIO van het Amerikaanse grootwinkelbedrijf Target, heeft uiteindelijk ontslag moeten nemen nadat de gegevens van miljoenen credit- en debetcard houders waren gestolen. Dit is een waarschuwing voor elke CIO: wie data verzamelt, zal zijn uiterste best moeten doen daar zorgvuldig mee om te gaan; en te vertellen aan betrokkenen wat je met die gegevens doet. Daar moet je maatregelen voor treffen.”

Het is goed om iemand te hebben die de horizon ver weg heeft, meent Prentice. “Want daar baseer je toch strategieën op. De meerderheid van de CIO’s kijkt echt niet verder dan vijf jaar. Hun tijd wordt opgeslokt door de problemen die ze vandaag moeten oplossen. Maar ze moeten toch ook gaan nadenken over de gevolgen van het Internet of Things voor hun bedrijf. De meesten pakken dat niet op, omdat ze hun handen al vol hebben. Zij zijn vooral bezig ervoor te zorgen dat de systemen werken. Maar ze vinden het wel prettig om af en toe te worden bijgepraat door iemand die wel de tijd heeft om verder te kijken”, praat hij zijn eigen baan goed.

Overigens is hij niet de enige. Hij noemt bedrijven als Amazon, Google en Apple die eveneens een toekomstgerichte blik hebben; sterker nog: die heel praktisch meehelpen de toekomst te modelleren.

“Branchegrenzen gaan vervagen”, meent Prentice. “Financiële instellingen zijn altijd gericht geweest op geld. Maar daar gaat het eigenlijk al heel lang niet meer om. Het gaat om informatie. Een bedrijf als Google heeft dat goed begrepen. Banken kunnen er zeker van zijn dat branchevreemde organisaties hun werkterrein gaan betreden.”

Reis

Thinking machines rammelen aan de deur. Watson is een voorbode. Sensoren kunnen aangeven wanneer onderhoud nodig is in een machine (en waar, en welk onderhoud) of aangeven dat de koeien moeten worden gemolken. Zelfrijdende auto’s, robots; welke wet- en regelgeving past daarbij? 3D printers die twee industrietakken op zijn kop zetten: de maakindustrie en de logistieke wereld.

Verbetering van menselijke vaardigheden, waardoor je bijvoorbeeld infrarood kunt zien of een veel breder gehoorscala krijgt.

Al deze technologische ontwikkelingen zijn nu al bezig; het is volgens Prentice zaak om na te gaan wat ze betekenen voor het bedrijfsleven en de samenleving.

Hij vindt dat CIO’s deze reis moeten maken. “Ze moeten nadenken over zaken waarover ze eerst niet hoefden na te denken. Maar technologie raakt op zoveel vlakken de bedrijfsvoering; en heeft zoveel impact op de klantrelatie, dat je er niet aan ontkomt.”

Het maken van een toekomststrategie is iets dat je vooral samen moet doen, aldus Prentice. “Er ligt geen recept klaar. Ook voor ons is het anders. Eerst zaten we met mensen aan tafel die wisten dat ze een probleem hebben; en konden wij de oplossing aandragen. Maar nu hebben we overleg met veel CIO’s aan wie we eerst moeten uitleggen dát ze een probleem hebben. Omdat hun horizon immers veel dichterbij ligt.”

Nieuwe technologie roept nieuwe problemen op. En die liggen tegenwoordig vooral niet in het technische vlak, maar veeleer in het menselijke vlak. Hoe maak je een goede samenleving? Welke rol speelt IT daarbij? “We worden omgeven door een oceaan aan gegevens; dat wordt alleen maar meer. Je zou kunnen zeggen dat de doos van Pandora open is gegaan. Nu moeten CIO’s zich buigen over de vraag hoe ze het voor elkaar krijgen technologie goed aan te wenden.”

Terug naar nieuws overzicht